close
تبلیغات در اینترنت
یک آیه یک تفسیر شماره ۱۰: خبر در اسلام

درحال بارگذاری ....
به هایپرتمپ خوش آمدید.وارد یا عضو شوید کاربرگرامی شما اکنون در مسیر زیر قرار دارید : یک آیه یک تفسیر شماره ۱۰: خبر در اسلام

یک آیه یک تفسیر شماره ۱۰: خبر در اسلام

تاریخ ارسال پست:
یکشنبه 02 مهر 1391
نویسنده:
Admin
تعداد بازدید:
192

بسم الله الرحمن الرحیم

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ (الحجرات/۶)‏

اى کسانى که ایمان آورده‏ اید! اگر فاسقى براى شما خبرى مهم آورد تحقیق کنید، مبادا (از روى زودباورى و شتاب‏زدگى تصمیم بگیرید و) نا آگاهانه به قومى آسیب رسانید، سپس از کرده ‏ى خود پشیمان شوید.

faseq 300x200 یک آیه یک تفسیر شماره 10: خبر در اسلام

تفسیر نور (حجت الاسلام و المسلمین قرائتى)‏......

بسم الله الرحمن الرحیم

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ (الحجرات/۶)‏

اى کسانى که ایمان آورده‏ اید! اگر فاسقى براى شما خبرى مهم آورد تحقیق کنید، مبادا (از روى زودباورى و شتاب‏زدگى تصمیم بگیرید و) نا آگاهانه به قومى آسیب رسانید، سپس از کرده ‏ى خود پشیمان شوید.

faseq 300x200 یک آیه یک تفسیر شماره 10: خبر در اسلام

تفسیر نور (حجت الاسلام و المسلمین قرائتى)‏

نکته ‏ها:

بر اساس روایات متعدّد از طرق شیعه و سنّى، این آیه درباره ولید بن عقبه نازل شده است. زیرا پیامبر او را براى جمع‏ آورى زکات از قبیله بنى مصطلق اعزام داشت ، امّا از آنجا که میان او و این قبیله در دوران جاهلیّت، خصومتى شدید بود، هنگامى که اهل قبیله به استقبال او مى‏ آمدند، گمان کرد که به قصد کشتن او آمده‏ اند. لذا جلوتر نرفت و نزد پیامبر بازگشت و خبر داد که مردم از پرداخت زکات خوددارى کرده‏ اند. پیامبر از این خبر ناراحت شد و تصمیم گرفت آنان را گوشمالى دهد. آیه فوق نازل شد و در مورد خبر فاسق دستور تحقیق داد.

روشن است که فسقِ ولید بن عقبه، از ابتدا روشن نبود و گرنه پیامبر شخص فاسق را به عنوان نماینده خود جهت دریافت زکات اعزام نمى‏ کرد، بلکه پس از دروغى که ولید در مورد سرباز زدن قبیله بنى‏ المصطق از پرداخت زکات گفت، این آیه فسق او را آشکار ساخت تا پیامبر و مؤمنان بر اساس خبر او عمل نکنند.

امام حسین‏ علیه السلام در احتجاجى که با ولید بن عقبه داشت فرمود: به خدا سوگند من تو را در دشمنى‏ ات با علىّ‏ بن ابى‏ طالب‏ علیهم السلام ملامت نمى‏ کنم، زیرا خداوند، على را مؤمن و تو را فاسق خوانده است. سپس آیه فوق را تلاوت کردند.(۱)

سؤال: در این آیه دستور تحقیق و بررسى آمده، ولى درآیه‏ ى ۱۲ همین سوره، تجسّس، حرام شمرده شده است، آیا مى‏ شود تحقیق و تفحّص، هم حرام باشد و هم واجب ؟

پاسخ: آنجا که تجسّس حرام است، درباره‏ ى رفتار شخصىِ مردم است که ربطى به زندگى اجتماعى ندارد، ولى آنجا که واجب است، موردى است که به جامعه مربوط است و مى‏ خواهیم بر اساس آن، اقدام و عملى انجام دهیم که اگر به خاطر احترام فرد، تحقیق و بررسى نکنیم ممکن است جامعه در معرض فتنه و آشوب قرار گیرد.

فسق چیست و فاسق کیست؟

«فِسق» در لغت به معناى خارج شدن است و در اصطلاح قرآنى، به خارج شدن از راه مستقیم گفته مى‏ شود. این کلمه در برابر عدالت به کار مى‏ رود و فاسق به کسى گویند که مرتکب گناه کبیره‏ اى شود و توبه نکند.

واژه «فِسق»، در قالب‏ هاى گوناگون، پنجاه و چهار بار در قرآن به کار رفته است از جمله:

در مورد افراد چند چهره و منافق: «انّ المنافقین همُ الفاسقون»(۲)

در مورد حیله گران: «…بما کانوا یَفسقون»(۳)

در مورد کسانى که وظیفه‏ ى مهم امر به معروف و نهى از منکر را رها مى ‏کنند: «اَنجَینا الّذین یَنهَونَ عن السوء و اَخَذنَا الّذین ظلموا… بما کانوا یَفسقون»(۴)

در مورد کسانى که خانه، تجارت، فامیل و مادّیات را بر جهاد در راه خدا ترجیح مى‏ دهند: «ان کان آبائکم… اَحبّ… واللّه لا یَهدِى القومَ الفاسقین»(۵)

در مورد گناهان علنى و انحرافات جنسى و شهوتر‏رانى‏رهاى ناروا. (قرآن به قوم لوط که گناه را در مجالس علنى و بى‏ پروا انجام مى ‏دادند، لقب فاسق داده است) «رِجزاً من السماء بما کانوا یَفسقون»(۶)

در مورد بهره‏ گیرى از غذاهاى حرام: «حُرّمت علیکم المَیتَةُ و الدّم… ذلکم فِسق»(۷)

تحقیق، داروى دردهاى اجتماعى‏

در طول تاریخ، انبیا با مردم و اجتماعاتى روبرو بوده ‏اند که به انواع بیمارى‏ هاى اجتماعى و اخلاقى مبتلا بوده ‏اند و حتّى امروز با آن همه پیشرفت‏ هاى مهمى که در زندگى بشر شده است، هنوز آن بیمارى‏ ها به قوّت خود باقى است. بیمارى‏ هایى همچون:

تقلید کورکورانه از نیاکان و پیروى از عادات وآداب ورسوم خرافى.

پیروى از خیالات، شایعات، پیشگویى‏ ها و رؤیاهاى بى‏ اساس.

داورى و موضع‏ گیرى بدون علم، ستایش یا انتقاد بدون علم و نوشتن و گفتن بدون علم.

داوریى شفابخش براى همه آن بیمارى‏ ها، تحقیق و بررسى است که در این آیه آمده است.

اگر جامعه اهل دقّت و تحقیق و بررسى باشد، همه‏ ى این آفات و بلاهاى اجتماعى یکسره درمان مى ‏شود.

خبر در اسلام‏

اسلام درباره‏ ى چگونگى سخن و نقل خبر تأکیدهاى فروانى کرده است از جمله:

الف: قرآن از کسانى که هر خبرى را مى‏ شنوند و نسنجیده آن را نشر مى‏ دهند، به شدّت انتقاد کرده و مى‏ فرماید: خبر را به اهل استنباط عرضه کنید و اگر حقّانیّت آن ثابت شد، آنگاه آن را پخش کنید.(۸)

ب: قرآن براى کسانى که با پخش اخبار دروغ، در جامعه دغدغه ایجاد مى‏ کنند، کیفرى سخت معیّن فرموده است.(۹)

پیام‏ ها:

۱- افراد مؤمن باید اهل تحقیق و بررسى باشند، نه افرادى زودباور و سطحى‏ نگر. «یا ایّها الّذین آمنوا… فتبیّنوا»

۲- همه ‏ى اصحاب پیامبر عادل نبوده ‏اند، بلکه در میان آنان افراد فاسق و منافق نیز بوده ‏اند. «ان جاءکم فاسق»

۳- افشاگرى و رسوا کردن افرادى که کارشان سبب فتنه است، مانعى ندارد. «ان جاءکم فاسق»

۴- زمینه فتنه دو چیز است: تلاش فاسق، زودباورى مؤمن. «آمنوا ان جائکم فاسق»

۵ – اصل در اسلام، اعتماد به مردم است، امّا حساب کسى که فسق او بر همه روشن شد، از افراد عادّى جداست. «ان جاءکم فاسق… فتبیّنوا»

۶- افراد فاسق، در صدد ترویج اخبار دروغ و نوعى شایعه پراکنى هستند. «جائکم فاسق بنبأ»

۷- ایمان، با خوش‏باورى سازگار نیست. «آمنوا…فتبیّنوا»

۸ – تحقیق وبررسى را به تأخیر نیندازید. «فَتبیّنوا» (حرف «فاء» نشانه‏ى اقدام سریع است)

۹- گاهى فاسق راست مى‏ گوید، بنابراین نباید همه جا سخن او را تکذیب کرد، بلکه باید تحقیق شود. «فتبیّنوا»

۱۰- جامعه اسلامى، در معرض تهاجم خبرى است و مردم باید هوشیار باشند. «ان جائکم… فتبیّنوا»

۱۱- در مدیریّت، باید علاج واقعه را قبل از وقوع کرد. ابتدا تحقیق و سپس اقدام کنیم. «فتبیّنوا ان تصیبوا قوماً بجهالة»

۱۲- بیان فلسفه و رمز و راز احکام الهى، انگیزه‏ ى مردم را براى انجام دستورات زیاد مى‏ کند. (فلسفه تحقیق، دورى از ایجاد فتنه است.) «فتبیّنوا ان تصیبوا»

۱۳- یکى از اهداف خبرگزارى‏ هاى فاسق، ایجاد فتنه و بهم زدن امنیّت نظام است. «ان تصیبوا قوماً بجهالة»

۱۴- اقدام بر اساس یک گزارش بررسى نشده، مى‏ تواند جامعه‏ اى را به نابودى بکشاند. «ان تصیبوا قوماً»

۱۵- اقدام عجولانه و بدون بررسى و تحقیق، نوعى جهالت است. «بجهالة»

۱۶- عمل به دستورات الهى، مانع پشیمانى است. تحقیق کنیم تا مبادا پشیمان شویم. «فتبیّنوا… نادمین»

——————————

۱) تفسیرنورالثقلین.

۲) توبه، ۶۷.

۳) اعراف، ۱۶۳.

۴) اعراف، ۱۶۵.

۵) توبه، ۲۳.

۶) عنکبوت، ۳۴.

۷) مائده، ۳.

۸) نساء، ۸۳.

۹) احزاب،۶۰.

برگرفته از داشنامه قرآنی نسیم رضوان ،

ما تا ظهور ایستاده ایم

اللهم عجل لولیک الفرج

کلمات کلیدی

تفسیر آیه 6 سوره حجرات

تفسیر قرآن کریم تفسیر نور

خبرگزاری های فاسق بخوانند

در مقابل اخبار دروغ چه کنیم

دلیل قرآنی ابطال شبکه های ماهواره ای

فسق چيست و فاسق كيست؟

چرا شبکه های bbc و voa و manoto و ... دروغگو هستند

چه جایی باید تحقیق کنیم و چه جایی نباید تحقیق کنیم

چه خبری درست و عین حقیقت است

کانون قرآن صفادشت

کانون قرآن و عترت صفادشت

کانون قرآن و عترت به سوی بهشت صفادشت

کانون قرآن و عترت به سوی بهشت

مطالب مرتبط
نظرات این مطلب
نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی